M47 versnellingsbak2016-12-18T23:46:57+00:00

De M47 is geïntroduceerd in modeljaar 1983 in de Volvo 240 en 740 en is uiteindelijk in gebruik gebleven tot en met het einde van de modellen in 1993. Wel zijn er in de tussentijd enige aanpassingen geweest.

Belangrijkste verschil is de mechanische kilometerteller aansluiting. De Amazon heeft ook een mechanisch aangedreven kilometerteller wat de M47 uit 1983 en 1984 het makkelijkste maakt om te gebruiken. Deze bakken zijn echter ook steeds schaarser en bovendien minder robuust dan de latere types.

M47-met-B20-koppelingshuis

Technische specificaties

De M47 heeft in z’n 5 een iets kleinere toeren reductie dan de andere oplossingen. Het voordeel is dat je in een keer door kunt schakelen naar z’n vijf.

Versnelling M47 type 1 (1983 – 1986) M47 type 2 (1987 – 1993)
1 4,03:1 4,03:1
2 2,16:1 2,16:1
3 1,37:1 1,37:1
4 1,00:1 1,00:1
5 0,82:1 0,80:1
Achteruit 3,68:1 3,68:1

De belangrijkste aandachtspunten bij het inbouwen van de M47 zijn:

Koppelingshuis

Een M47 past niet zondermeer aan een motor zoals die in de Amazon zit (B18 of B20), aangezien in een Volvo 240 uit 1983 meestal al een B23 motor gebruikt werd. Je kunt (met wat aanpassingen) rijden met een scheef gemonteerde versnellingsbak. Zie de ervaringen van Ben Flierman van Tinustechniek.

Toch zijn er twee mogelijkheden om een M47 recht aan een B18 of B20 te koppelen:

  1. Origineel M45 koppelingshuis voor B20 gebruiken
  2. Een B18/B20 en M45/M46/M47 koppelingshuis aan elkaar (laten) lassen

1. Origineel M45 koppelingshuis voor B20 gebruiken
Dit is natuurlijk de mooiste oplossing, maar zoeken naar een speld in een hooiberg. De M45 als vierbak is alleen in combinatie met de B20 motor gebruikt in het laatste deel van de productie van de 240 uit modeljaar 1975 en dan zelfs alleen voor de Noord-Amerikaanse markt. De 240’s voor de Europese markt hadden al de schuine B21 motoren en de eerdere 240’s voor Amerika van modeljaar 1975 hadden een M40 of M41 versnellingsbak.

Complicatie is wel dat de uitsparing voor de schakelstangen niet bemeten is voor de M47. Je zult deze uitsparing dus iets op moeten ruimen, maar het materiaal is plaatselijk erg dun waardoor de kans groot is dat er een gat ontstaat wat je daarna weer moet dichten (lijmen of (laten) lassen).

B20-aan-M45-koppelingshuis-voorkant B20-aan-M45-koppelingshuis-achterkant

Dit specifieke koppelingshuis is te herkennen aan de vierkante uitsparing aan de onderkant en het feit dat de versnellingsbak met bouten van binnenuit vastgezet wordt. Daarnaast heeft het aan de kant van de bak een aantal uitsparingen.

2. Een B18/B20 en M45/M46/M47 koppelingshuis aan elkaar (laten) lassen
Hiervoor moet je een standaard B18 of B20 koppelingshuis en een M45/M46/M47 koppelingshuis nemen. Deze worden dan beide gehalveerd en dan wordt het motordeel van de B18/B20 en het versnellingsbakdeel van de M45/M46/M47 aan elkaar gelast.

M47-met-gelast-B20-koppelingshuis
M47 met aangepast koppelinshuis (Bron: Ben Flierman, Tinustechniek)
gelaste-koppelingshuizen
Aangepaste koppelingshuizen (Bron: Huke Basart)

Prijstechnisch is dit een goede optie. Je moet echter ook wel zelf twee koppelingshuizen aanleveren. Voordeel is wel dat de uitsparing voor de schakelstangen meteen goed is ervan uitgaande dat je als voorste een echt M47 huis laat gebruiken. Check voor meer informatie de websites van Tinustechniek of Huke Basart.

Met of zonder mechanische kilometertelleraansluiting?

Aangezien de M47 maar twee jaar een mechanische telleraansluiting heeft gehad is deze lastig te vinden. Ongeveer 90% van de M47 bakken heeft geen telleraansluiting. Iets van 9% heeft dit wel en 1% heeft geen telleraansluiting in gebruik, maar is afgedopt en is om te bouwen.

M47-met-afgedopte-telleraandrijving

KM-aandrijving afgedopt

Die 90% zonder kilometerteller aansluiting kan dus ook niet omgebouwd worden. De gemiddelde prijs van een M47 bak met telleraansluiting ligt zo rond de 400 euro. Een ‘gewone’ M47 daarentegen koop je voor 75 a 100 euro.

Elektrische teller aandrijving

Om te zorgen dat je toch een versnellingsbak (ook anderen dan de M47) zonder kilometertelleraansluiting te kunnen monteren heeft Huke Basart (hukebasart.nl) een elektrische teller aandrijving ontwikkeld.

Dit bestaat uit een snelheidsopnemer op de aandrijfas (op dit moment is de magneethouder te leveren voor assen van 44,5mm, 51mm, of op maat), enige regel electronica en een elektromotor die vervolgens de mechanische kilometerteller aandrijft.

Elektrische-telleraandrijving-Huke-Basart
Teller aandrijving (bron: Huke Basart)

Deze oplossing kost 230 euro en is te koop bij Tinustechniek en Huke Basart. Dat lijkt veel geld, maar is samen met een gewone M47 bak nog altijd goedkoper dan een M47 met kilometertelleraansluiting. Bijkomend voordeel is dat je met je GPS systeem je teller kunt ijken. Bovendien hoef je, als je M47 het begeeft, alleen maar weer een goedkope andere bak te kopen en begint niet de zoektocht naar een schaarse M47 met mechanische telleraansluiting opnieuw.

Het nu volgende deel is tot stand gekomen dankzij foto’s van Joost Buiting, want zo ver ben ik zelf nog niet qua voorbereiding en inbouwen

Verhogen tunnel

Een standaard versnellingsbak voor een Amazon is een stuk lager dan een M47 bak. Dit geldt met name voor het achterste gedeelde en het stangenstelsel voor de versnellingspook. Qua breedte past een M47 wel.
De tunnel moet dus verhoogd worden. Uiteindelijk zul je hier niet veel meer van zien doordat het precies tussen de stoelen valt.
Het meest handig is om de tunnel in de lengte door te slijpen en dan als kleppen te openen. Dan kun je de M47 bak goed positioneren en een goed verhoging erin lassen.

Tunnel-Amazon-opengeslepen

verhoogde-tunnel-Volvo-Amazon-voor-M47

Aanpassen ophanging en aandrijfas

Doordat het bevestigingspunt van een M47 veel verder naar achteren zit, is de standaard steun niet meer te gebruiken. Een van de opties is om een nieuwe stang tussen de balken te plaatsen waar de bak dan op hangt.
Ook moet de aandrijfas op maat gemaakt worden. De horizontale uitlijning (in lijn met het tussen rubber) dient al eerder gedaan te worden, namelijk voordat de verhoging van de tunnel erin gezet wordt.

Aangepaste-baksteun-Volvo-Amazon-voor-M47

Aandrijfas-M47-onder-Amazon-uitlijnen

Teveel werk? Misschien toch een andere oplossing kiezen.